'

Цусны бичил эргэлт болон цусны эргэлтийн зохицуулга Илтгэгч : Б. Уранбилэг

Понравилась презентация – покажи это...





Слайд 0

Цусны бичил эргэлт болон цусны эргэлтийн зохицуулга Илтгэгч : Б. Уранбилэг


Слайд 1

Бичил эргэлтийн цусны урсгал Венул, артериол, метартериолууд бичил эргэлтийн цусны урсгалын зохицуулгад оролцдог учир артериолоос венул х?ртлэх судсуудыг бичил эргэлтийн тогтолцоо гэж нэрлэдэг. Бичил эргэлтийн б?тцэд м?н артери-венийн анастомоз орно. Эдгээр анастомозууд нь жижиг артерийг жижиг вентэй, артериолыг венуултай шууд холбоно.


Слайд 2

Бичил эргэлтийн солилцооны гадаргуу хялгасан судасны радиус дунджаар 3 мкм урт нь 750 мкм байдаг. Иймээс хялгасан судасны х?ндл?н огтлолын талбай дунджаар 30мкм, харин гадаргуугийн талбай нь ойролцоогоор 14000мкм2 байна. Янз б?рийн эрхтн??дийн хялгасан судасны хэмжээ харилцан адилг?й байдаг. Жнь: 1мм куб з?рхний булчингийн эд, тархи, элэг, болон б??рний эдэд 2500-3000 хялгасан судас ноогддог. Х?ндл?н судалт булчингийн фазын нэгж??дэд 300-400мм куб, харин тонусын нэгж??дэд 100мм куб орчим хялгасан судас ноогдоно.


Слайд 3

Хялгасан судсанд бодисын солилцоо явагдах механизм Бичил эргэлтийн тогтолцоонд бодисын солилцоо явагдах механизм нь: диффуз, фильтраци, реабсорбци, экзоцитоз ба пиноцитозийн замаар явагдана.


Слайд 4

Диффузи. Цус ба завсрын шингэний хооронд бодисын солилцоо хийхэд хоёр талын диффуз /нэвчих\ гол ??рэгтэй. Диффузийн хурд асар ?нд?р учир цус хялгасан судсаар урсаж ?нг?р?х?д цусны сийвэн, эс хоорондын шингэнтэй 40удаа б?тэн солилцож амждаг. Иймээс энэ хоёр шингэн байнга солилцож байдаг. Том молекулууд хялгасан судасны ханаар нэвчиж чаддагг?й учир пиноцитозын замаар нэвчдэг. Хялгасан судасны ханаар тосонд уусдаг спирт, х?чилт?р?гч, н??рсх?члийн хий зэрэг бодисууд ч?л??тэй нэвчдэг.


Слайд 5

Фильтраци \ш??рэл\. Бодисын солилцоо явагдах 2дахь гол механизм юм. Старлингийн онолын дагуу хялгасан судасны артерийн т?гсг?лд ш??рч \фильтрац\ буй шингэний эзэлх??н ба венийн т?гсг?лд эргэн шимэгдэж \реабсорбц\ буй шингэний эзэлх??ний хооронд хэвийн н?хц?лд динамик тэнцвэртэй байна. Фильтрац, реабсорбцийн замаар бодисын солилцоо явагдахдаа хялгасан судасны \Ргх\ болон эс завсрын шингэний \Ргэ\ гидростатик даралт ба хялгасан судсан дахь сийвэнгийн онкотик даралт \Рох\, эс завсрын шингэний онкотик \Роэ\ даралтын хэмжээгээр тодорхойлогдоно. Фильтрацийн коэффициент гэдэг нь изотоник шингэнийг нэвтр??лэх хялгасан судасны хананы нэвчимтгий чанар юм.


Слайд 6

Судсан доторх ба эдийн шингэний тэнцвэр Хялгасан судасны эхэнд шингэний гадагш т?лхэх даралт нь 35мм.муб байдаг. Харин шингэний дотогш т?лхэх даралт 25мм.муб байх б?г??д энэ хэсэгт фильтрацийн даралт 10мм.муб-ын н?л??г??р хялгасан судаснаас эс завсрын орчинд шингэн шилжинэ. Идэвхитэй фильтрацийн даралтын н?л??г??р нийт сийвэнгийн 0.5% нь хялгасан судасны эхэн хэсэгт эс завсрын шингэнд шилждэг. Хялгасан судасны т?гсг?лд ??нээс арай бага хэмжээний шингэн реабсорбцлогдож байдаг б?г??д нийт эдээс судсанд шилжиж байгаа шингэний 90% нь хялгасан судсанд реабсорбцлогдож, 10% нь тунгалагийн хялгасан судсанд реабсорбцлогддог.


Слайд 7

Бичил эргэлтийн фильтраци-реабсорбц нь тэнцвэртэй байх ёстой. Хэрэв цусны Ргх нь ихэсвэл бичил эргэлтэнд фильтрацийн процесс давамгай болдог, харин Ргх багасвал реабсорбц давамгайлдаг.


Слайд 8

Цусны эргэлтийн зохицуулга ?йл ажиллагааных нь т?л?в байдлаас хамаарч эс улмаар эрхтэний х?чилт?р?гч, тэжээлийн бодис авах болон бодисын солилцооны эцсийн б?тээгдэх??нийг зайлуулах хэрэгцээ тогтмол хэлбэлзэж байдаг. Энэх?? хэрэгцээ ??рчл?гд?х?д эрхтэний цуснаас тухайн бодисыг авах хэмжээ буюу экстракци, м?н цусанд бодисын солилцооны б?т-н орох хэмжээ ??рчл?гд?х Тухайн эрхтэнд очиж байгаа болон тэндээс зайлуулагдах бодисын хэмжээ буюу цусан хангамж ??рчл?гд?х гэсэн 2 ?ндсэн механизм ажилладаг.


Слайд 9

Цусны эргэлтийн тогтолцооны зохицуулгын механизмыг : Хэсэг газарын цусны эргэлтийн зохицуулга Системийн буюу их эргэлтийн цусны эргэлийн зохицуулга гэж ангилна. Системийн цусны эргэлтийн зохицуулгын механизм нь том судсууд дахь артерийн даралтын хэмжээг тогтмол т?вшинд байлгахад чиглэнэ. Харин хэсэг газрын цусны эргэлтийн зохицуулгын механизм нь эд эрхтэнд цусан хангамжийн хэмжээг зохицуулна.


Слайд 10

Хэсэг газрын цусан хангамжийн зохицуулга Эрхтэний ?.а-ны хэрэгцээнд хэсэг газрын цусан хангамж дасан зохицох нь ихэвчлэн гидродинамик эсэрг??цлийг зохицуулах буюу судасны диаметрийг ??рчл?х замаар явагдана. Янз б?рийн эрхтэн??дэд цусны урсгалын эзэлх??ний хурд ?.а-ны ?рг?н хэрэгцээтэй эрхтэн??дэд нэлээд ил?? хэлбэлзэнэ. Жнь: х?ндл?н судалт булчин, элэг, хоол боловсруулах эрхтн??д, арьс г.м


Слайд 11

Захын судасны дасан зохицох ??рчл?лт нь хэсэг газрын механизмууд, шингэний болон мэдрэлийн зохицуулгатай байна. Хэсэг газрын зохицуулгын механизм. Эсийн бодисын солилцоонд шаардлагатай зарим бодисууд \х?чилт?р?гч\ ба бодисын солилцооны д?нд ??ссэн бодисууд судасны ханын булчингийн агшилтын зэрэгт шууд н?л??лд?г.


Слайд 12

Судасны эндотелийн зохицуулга. Судасны эндотел эс нь судасны ханын тонусыг зохицуулах хэсэг газрын зохицуулганд оролцдог гол х?чин з?йл??дийн нэг юм. Судас ?рг?сг?х, цус б?лэгнэлтийн эсрэг н?л?? б?хий простациклин хэмээх биологийн идэвхит бодис судасны эндотел эсээс ялгардаг. Судасны эндотел эсэд нейтроксидсинтетаза фермент агуулагдах б?г??д энэ нь L-аргининаас азотын оксидыг ??сгэдэг. Азотын оксид нь хоёрдогч дамжуулагчийн ??ргийг г?йцэтгэх б?г??д эсийн мембранаар амархан нэвчиж судасны ханын г?лг?р булчингийн дотор ордог.


Слайд 13

Ацетилхолин аденозин, брадикинин зэрэг биологийн идэвхит бодисууд судасны эндотел эсийн мембраны Са +2 ионы сувгийг идэвхиж??лж концентрацийг ихэсгэнэ. Эдгээр биологийн идэвхит бодисуудаас гадна судас агшаах х?чтэй н?л?? б?хий нь эндотелин юм. Эндотелин нь физиологийн бага тунгаараа азотын оксидын ??сэлтийг идэвхиж??лэх н?л??тэй


Слайд 14

Бодисын солилцооны б?тээгдэх??н??д Бие махбодийн тухайн хэсгийг цусаар хангадаг бичил эргэлтээр урсах цусны хэмжээг зохицуулдаг артериол болон сфинктер нь тэр хэсэгтээ байдаг. Иймээс бие махбодийн эрчимтэй ажиллаж байгаа хэсгийн эсийн бодисын солилцооны эцсийн б?тээгдэх??н диффузээр тархан уг артериол, сфинктерт х?рэх боломжтой болдог. Эдгээр нь ихэвчлэн судас тэлэх н?л??тэй.


Слайд 15

Мэдрэлийн зохицуулга Судасны ханын г?лг?р булчингийн агшилт, улмаар судасны х?ндл?н огтлолын хэмжээ нь вегетатив мэдрэлийн системээр зохицуулагдана. Судас х?д?лг?гч мэдрэлд ихэвчлэн симпатик мэдрэлийн хэсэг хамаарагдах б?г??д зарим судасны урвалд парасимпатик мэдрэл оролцоно. Капилляраас бусад б?х судсууд вегетатив мэдрэлж??лэлттэй байна.


Слайд 16

Симпатик мэдрэл Судасны булчингийн ширхэгийн тонусыг ихэсгэх н?л?? ?з??лнэ. Эфферент мэдрэлийн ширхэгийг судас агшаагч мэдрэлийн ширхэг гэж нэрлэдэг. Энэх?? симпатик мэдрэлийн зангилааны дараах ширхэгийн т?гсг?л??с норадреналин ялгардаг. Арьс ба б??р ба хэвлийн жижиг артери, артериолууд их хэмжээгээр судас х?д?лг?гч мэдрэлээр мэдрэлжсэн байдаг. Тархи их биеийн булчингийн артериуд энэ мэдрэлээр бага мэдрэлж??лэгддэг. Симпатик мэдрэл артерийг бодвол венийн судсуудыг бага мэдрэлж??лдэг.


Слайд 17

Парасимпатик мэдрэл Парасимпатик мэдрэлийн зангилааны дараах ширхэгийн т?гсг?л??с ихэвчлэн ацетилхолин медиатор ялгардаг. Гадна бэлэг эрхтэний судсууд парасимпатик холинерг мэдрэлээр мэдрэлж??лэгдэнэ. Парасимпатик мэдрэл нь бэлгийн сэрлийн ?ед идэвхжиж , бэлэг эрхтэний судсуудыг ?рг?сг?ж,т??гээр урсах цусны урсгалыг ихэсгэх н?л?? ?з??лдэг. Холинерг судас ?рг?сг?ч мэдрэл м?н тархины з??л?н б?рх??лийн жижиг артериудыг мэдрэлж??лнэ.


Слайд 18

Химийн ба гормоны н?л?? Катехоламинууд. Адреналин, норадреналин, дофамин нь бага хэмжээгээр б??рний дээд булчирхайн тархилаг давхаргаас ялгарч, цусанд орж ирдэг. Б??рний дээд булчирхайнаас ялгарч байгаа катехоламины 80% нь адреналин, 20% нь норадреналин байна. Гистамин. Ихэвчлэн гэмтсэн арьс, салст б?рхэвчээс, м?н харшлын урвалын улмаас ялгарна. Гастамин нь м?хл?гтэй базофиль эс??д, тарган эсээс ялгардаг б?г??д артериол, венулыг ?рг?сг?х хэсэг газрын н?л?? ?з??лж судасны нэвчимтгий чанарыг ихэсгэнэ.


Слайд 19

Калликреин. Кинины тогтолцоо. Калликреин нь эд ба цусны сийвэнд идэвхиг?й хэлбэрээр байдаг фермент юм. Простагландин. Бараг б?х эрхтэн, эдэд простагландин, простациклин ба тромбоксан ??сгэдэг. Эдгээр бодисууд нь эсийн мембраны б?тцэд ордог. Серотонин \5-гидрокситриптамин\. Их хэмжээгээр дотор эрхтэн??д ба тромбоцитод агуулагддаг. Серотонин нь судсыг агшаах н?л?? ?з??лж, хялгасан судасны ханын нэвчимхий чанарыг ихэсгэнэ.


Слайд 20

Анхаарал тавьсанд баярлалаа


×

HTML:





Ссылка: