'

Орта ?асырларда ?алаларды? экономикалы?,м?дени ?мірдегі ма?ызы

Понравилась презентация – покажи это...





Слайд 0

Орта ?асырларда ?алаларды? экономикалы?,м?дени ?мірдегі ма?ызы


Слайд 1

 ?АЗА?СТАННЫ? ЕЖЕЛГI ?АЛАЛАРЫ — жазба деректемелер мен археологиялы? материалдар н?тижесiнде аны?тал?ан байыр?ы ?оныс орындары, ?ала ж?рттары. 6 — 9 ?-ларда О?т. ?аза?стан мен О?т.-Батыс Жетiсуда ?ала м?дениетi жа?сы дамыды.  Б?л кезе?де к?шiп ж?ретiн жер аума?ы шектелiп, к?ш жолдары ?алыптасты, т?ра?ты ?ыстаулар мен жайлаулар орны?ып, егiншiлiк пайда болды, отыры?шы кедейлер тобы б?лiнiп, жекелеген рулы? топтар отыры?шылы??а к?штi


Слайд 2

Мемлекетте т?решiлдiк аппарат ??рылып, орта? тiл мен жазу ?алыптасты, сауда ж?не дипломатиялы? байланыстар дамыды. Осындай жа?дайда ?кiмшілік ж?не ?ол?нер, сауда, м?дениет орталы?ы ретiнде ?алалар салына бастады. Ежелгі Тараз ?аласы


Слайд 3

О?т. ?аза?станда?ы е? iрi ?ала Испиджаб саналады. Ол 629 ж. Сюань-Цзянны? жылнамасында "А? ?зендегi ?ала” атымен ал?аш аталады. Кейiн Махм?т ?аш?ари Сайрам — а? ?аланы? аты, ол Испиджаб деп атал?анын жазады. Испиджаб аса ірі ?кімшілік орталы?ы ?ана емес, халы?аралы? сауда орталы?ы ретінде де белгілі болды. ?алада к?птеген сауда ??рылыстары, керуен-сарайлары мен «тимдер» ж?мыс істеген. Керуен-сарайларды Нахшеб, Б??ара, Самар?анд к?пестері иемденген.


Слайд 4

?лы Жібек жолыны? бойында орналас?ан ?аза?стан жеріндегі е? ірі ?ала - Испиджаб бол?ан. Халы?аралы? сауда Орта Азия ж?не Шы?ыс ?алалары шы?ар?ан те?гелер ж?не XI – XII ?асырларда Испиджабты? ?зінде со?ыл?ан ша?алар ар?ылы ж?ргізілді. Испиджабтан сырт?а а? маталар, семсерлер, ?ару-жара?, мыс пен темір шы?арылды. ?ала б?кіл шы?ыс?а ??л саудасымен белгілі болды. Испиджабты? т??ірегінде к?птеген ?алалар мен елді мекендер ораналас?ан. 


Слайд 5

Отырар-?аза?стан жеріндегі к?не ?ала.Отырар ІХ-Х ?асырларда г?лденген ірі ?ала ж?не ?ылымны? орталы?ына айналды. Б?л ?алада с?улетті сарайлар, ірі медреселер, мешіттер бол?ан. IX ?асырды? ортасынан бастап Отырар Самани ?улеті мемлекетіні? ы?палында болды. Осы кезе?нен бастап б?л ?лкеде сауда-сатты? жасау, ?алымдарды? «білім ?ууды к?здеген» саяхаттары адамдарды? ой-?рісін ке?ейтті. ?нерді?, ?ылым мен кол?нер к?сіпшілігіні? таралуына ы?палын тигізді. Энциклопедист-?алым ?л-Фарабиді? осы ?аладан шы?уы кездейсо? емес. Отырарды? алып жат?ан ауданы 200 гектар?а жетіп, на?ыз Шы?ыс ?аласына айнал?ан болатын. 1219 жылы Шы??ысхан шап?ыншылы?ынан кейін ?ала жермен-жексен болды. ?азіргі та?да тек орны ?ана ?ал?ан.


Слайд 6

9 ?асырларда ж?не 10 ?асырды? 1-жартысында Жетісуда билік ?арл??тар ?олына ?туіне байланысты к?шпелі халы?тар отыры?шылы??а жедел к?ше бастады. К?шпелі тайпаларды? а?с?йектері ??нарлы жайылымдарды басып алу, со?ыс жоры?тары ж?не сауда ар?ылы байыды. ?о?амны? ?арапайым м?шелері топ-тобымен отыры?шылы??а к?шіп, егіншілерді?, ?ол?нершілерді? ?атарын толы?тырды. Осыдан барып ?лкенді-кішілі елді мекендер мен ?алалар к?бейе бастады. 9 – 12 ?асырларда ?о?амны? ?ндіргіш к?штері ?лкен ?ар?ынмен ?сті. Орта Азия мен ?аза?станда?ы саяси билікті басып ал?ан ?арахан ?улеті феод. ?атынастарды? ?алыптасуына ы?пал жасады. Осы кезде ?алаларда діни орындар?а арнал?ан ??рылыстар, а?с?йектерді? сарайлары, су ??бырлары, тазалы? ж?йелері салынды. Жа?а ?алалар пайда болды


Слайд 7


Слайд 8

?аза?станны? о?т?стігіндегi ?ала ж?рттарына ??рылымында  Ішкi ?амал (цитадель) Рабад (?ала т??iрегiндегi сауда-?ол?нер орны) Шахристан (дуалмен бекiндiрiлген ?ала)


Слайд 9

Сы?ана? – орта?асырлы? ?ала орны. Сарайджук (Сарайшы?) ?аласыны? ?ира?ан орны жатыр. ?аланы? іргесі XI ?асырда ?алан?ан, г?лденген д?уірі XIII-XIV ?асырлар аралы?ы. ?ала Еуропа мен Азияны жал?астыратын керуен жолы бойында орналаскан. М?нда салтанатты сарайлар, керуен-сарайлар, моншалар, мешіт-медреселер салынды. ?ала кейінірек Алтын Орда хандары жерленген ?асиетті орын?а айнал?ан.


Слайд 10


Слайд 11

Саудакент ?аратауды? солт?стік беткейінде ?азіргі Бай?адам кентіні? ма?ында орналас?ан. Ежелгі деректерде ол Сугулхан (X ?.), кейінірек Сулхан (XIII ?.) деген атпен белгілі. Саудакент VII-XII ?асырларда ?аратауды? солт?стік б?ктері ар?ылы ?тетін керуен жолы бойында?ы ірі сауда мен ?ол?нерді? орталы?ына айнал?ан. ?азКСР ?А-ны? Орталы? ?аза?стан археологиялы? экспедициясы ?азба ж?мыстары кезінде 11 м?наралы дуалмен ?оршал?ан ескі ?аланы? орнын аршып ал?ан. ?ала орнынан табыл?ан ??мыралар, ?ыштан жасал?ан т?рлі ыдыс-ая?тар оны? VI-XV ?асырларда ?мір с?ргенін д?лелдейді.


Слайд 12


Слайд 13

Т?ркістан – Орта Азия мен ?аза?станда?ы е? к?не ?алаларды? бірі.  Т?ркістан ?аласы сонымен ?атар орта ?асырды? ?зінде ірі білім орталы?ы бол?анды?ы белгілі. Оны? м?дени ?мірінде д?руіш а?ындарды?, ислам дінін уа?ыздаушыларды? да шы?армалары ?лкен орын алады. Оларды? ?атарына Ахмет Иассауи бастап, оны? ш?кірті С?леймен Ба?ыр?ани, Ахмет Ж?гнеки, Ж?сіп Баласа??ндар жатады. Мы? жарым жылдан аса ?мірбаяны бар Т?ркістан – ер ж?рек батыр ?ала. Мон?ол-татар, жо??ар шап?ыншылы?ын, ?азіргі Орта Азия мен ?аза?станда сол кезде ?мір с?рген мемлекеттер мен ханды?тарды? жаугершілігін к?рген ?ала. Тарихи деректерге ж?гiнсек, сонау сегiзiншi ?асыр?а дейiн Т?ркi ж?не Батыс ?а?анатыны?, одан Т?ргеш ?а?анатыны? ??рамына енген Шау?ар немесе Иасы жаугершiлiк заманда бiрде арабтарды?, бiрде ?арл??тарды?, ендi бiрде о?ыздарды? билiгiнде орталы?ы (астанасы) болып келген. 


Слайд 14


Слайд 15


Слайд 16

Назар аудар?андары?ыз?а рахмет!


×

HTML:





Ссылка: